Hoe hip is de digitale overheid in 2018?

Over  de ontwikkeling van digitale dienstverlening in overheidsland door de ogen van een GemeentePionier. Een wat? Een trainee die samen met collega-trainees een competitie organiseert voor innovatieve digitale dienstverlening binnen de overheid.

 

De eerste editie van de GemeentePioniers award is inmiddels ruim een jaar geleden. De winnaars van toen waren de gemeente Zaanstad met de Blitss vergunning; online en snel een vergunning aanvragen,  en de gemeente Almelo waar je digitaal geboorteaangifte kon doen. Verder vonden de GemeentePioniers toen interessant : Toptaken en klantreizen.

Wat zou eraan komen in dit jaar? We kunnen in elk geval in bijna heel Nederland digitaal geboren worden, trouwen en sterven. Dus daar hoeven we ons huis (bijna) niet meer voor uit. Aan de gemeente zal het in elk geval niet liggen!

We hoorden ook veel gemeenten die zeiden: we hebben nu wel zo’n beetje alles wat papier was vervangen door online; nu gaan we bezig met het verbeteren van de gebruiksvriendelijkheid. Ik zeg: klantreizen are here to stay.

 

Ik kreeg zelfs een gemeente aan de lijn die zei: “Ja en wat vind je dan zo innovatief aan ons burgerportaal?” Dus ik, enigszins verbouwereerd, stamelde “ ..eeh nou , eeh.. nog niet heel veel gemeenten hebben dit, dus relatief gezien… “ “Ja, precies”, ging de ambtenaar aan de andere kant van de lijn verder  “dit zou gewoon standaard dienstverlening moeten zijn, maar omdat gemeenten nog steeds achter lopen, lijkt dit dan innovatief. In vergelijking met wat je als burger en consument dagelijks doet stelt het natuurlijk niet veel voor.” Ik kon hem moeilijk ongelijk geven: echt flitsend is de digitale dienstverlening van de overheid niet.  But then again: hoe tof kunnen overheidsdiensten in het aller- tofste geval zijn? Ik bedoel, neem nou iets als augmented reality. Weet je nog hoe enthousiast iedereen in 2016 Pokémon aan het vangen was en over de hele wereld pleinen werden bezet door jonge mensen die eindelijk achter hun computer vandaan waren getrokken om ergens op een plein hun Pokémon te trainen? Ok, bij de overheid betekent het: door je Ipad heen zien waar de gasleidingen liggen en tot waar jouw recht van overpad loopt. Tja… Ik wil maar zeggen: het is een oneerlijke strijd.

Terug naar mijn kritische gesprekspartner van een niet nader te noemen gemeente. Hij  vond dat die gemeente gewoon deed wat de burger van hen mocht verwachten. Daarvoor wilden ze zichzelf niet op de borst kloppen. “Straks gaat onze Raad nog denken dat we het rustig aan kunnen doen omdat het hier wel lekker gaat”. En dat, lieve mensen, kan natuurlijk niet de bedoeling zijn.  Het gaat steeds beter, maar achterover leunen? Negative!

Gelukkig voor onze competitie, vonden veel  andere gemeenten dat ze met hun online formulieren, apps en burgerportalen wél lekker bezig waren. Zo lekker, dat ze best een GemeentePioniers award verdienden. En dus konden we ook dit jaar een wedstrijdje houden. Een wedstrijdje innovatief zijn; dienst verlenen; en maatschappelijke impact hebben.

Er zijn duidelijk andere typen voorbeelden bij ons aangemeld dan in de vorige editie; De overheid lijkt een stuk communicatiever geworden en formulieren zijn reactiever en intelligenter (zie het Hoogheemraadschap dat hiermee een plekje bij de genomineerden heeft weten te bemachtigen).

Niet alleen kun je lekker met de gemeente appen en chatten zoals bij Drechtsteden; de gemeente stuurt ook uit zichzélf een appje. Zo kun je in Dongen bijvoorbeeld een appje krijgen als je morgen even moet omfietsen omdat er een straat wordt opengebroken. Super dienstbaar!

Een veel geziene gast in digitaal overheidsland zijn de burgerschaps tools. De burger betrekken is net zo HOT als ze worden gegrild. Digitaal kunnen inwoners betrokken worden bij de besluitvorming. Steenwijkers kunnen bijvoorbeeld met een app real -time reageren op actuele stellingen die op dat moment aan de orde zijn in de Raad. Dat maakt de lokale politiek volgen al meteen een stuk interessanter!

En waar vorig jaar nog gewoon post (analoog, ja, analoog)  werd opgestuurd als antwoord op een digital aanvraag, kunnen advocaten en notarissen in ‘s Hertogenbosch hun groene hart ophalen. Niet langer aktes en uittreksels in de  fysieke bus, maar gewoon per e-mail, goed beveiligd en wel. Digitaal. Check. Avg. Check. Milieubewust. Check.

Minder milieubewust, maar wel super innovatief, de holy grail van internet innovatie anno nu: Blockchain. 2017 was natuurlijk hét jaar van de Blockchain; Iedere zichzelf-respecterende vernieuwer op welk gebied dan ook deed IETS met blockchain. Zo ook onder de gemeenten; de race was AAN! Wie als eerste een toepassing in gebruik nam, was de held. Een beetje zoals het vinden van het eerste kievitsei.  En Zuidhorn mocht op de thee bij de koningin. Maar belangrijker nog: in het illustere rijtje genomineerden van de GemeentePioniers.

De GemeentePioniers Award wordt uitgereikt tijdens een congres met het thema “Back to the Future”; een film die, zoals de titel doet vermoeden, vol zit met anachronismen en futurisme. Als we een beetje in die geest blijven denken, ben ik wel benieuwd wat de GemeentePioniers van volgend jaar allemaal zullen ontdekken. Neemt blockchain een vlucht? Gaan we onze paspoorten 3D printen? Brengen we eindelijk digitaal onze stem uit? Óf zit de innovatie hem in het ontwikkelen van de perfecte manier van samenwerken  tussen gemeenten? Wordt die award totaal overbodig doordat de dienstverlening van gemeenten in heel Nederland op hetzelfde topniveau zit?

 

Ik ben benieuwd wat jouw gedachte hierover is! We praten graag met je verder over de toekomst van digitale dienstverlening bij onze GemeentePioniers-stand. Ook zijn er de hele middag leuke meet & greets met de kandidaten en de winnaar. Geen mol. Wel dat enthousiasme. Ohja en je kunt ook bij ons stemmen! www.gemeentepioniers.nl/stemmen

 

Tot dan!